Ὁ Σταυρός τοῦ Κυρίου μας εἰς τήν συνείδηση τῆς ἐκκλησίας μας εἶναι σύμβολον δυνάμεως καί ζωῆς. Ἔχει δύναμη ζωοποιόν. Σ’ἕνα στίχο ψαλλόμενον κατά τά μεγάλα ἀπόδειπνα αὐτῆς τῆς περιόδου ἀκοῦμε : «Ἡ ἀήττητος καί ἀκατάλυτος καί θεία δύναμις τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ σταυροῦ μή ἐγκαταλείπῃς ἡμᾶς τούς ἁμαρτωλούς». Εἰς τά τροπάρια τοῦ κανόνος τοῦ τιμίου σταυροῦ προτάσσεται ὁ στίχος : «σταυρέ τοῦ Χριστοῦ πανάγιε σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου». Εἰς ἕνα δέ τροπάριον τῆς ε΄ ᾠδῆς τοῦ κανόνος τῆς Κυριακῆς τῆς Σταυροπροσκυνήσεως ψάλλουμε : «Παράδεισος ἄλλος ἐγνώσθη, ἡ Ἐκκλησία ὡς πρίν, ξύλον ἔχουσα ζωηφόρον, τόν Σταυρόν σου Κύριε∙ ἐξ οὗ διά προσψαύσεως, ἀθανασίας μετέχομεν». Κατά δύο τρόπους ἑρμηνεύεται ὁ χαρακτηρισμός “ζωηφόρος”. Πρῶτον ὅτι ἐβάστασε (ἔφερε) ἐπάνω του τήν ζωήν (δηλ. τόν Χριστόν) καί δεύτερον φέρει (δηλ. χαρίζει) ζωήν καί ἀθανασίαν εἰς ὅσους τόν ἐπικαλοῦνται μέ πίστη.
Στήν ἐκκλησία μας καμμία ἐκκλησιαστική πράξη δέν τελεῖται χωρίς τήν χρήση τοῦ Σταυροῦ. Λέγει ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «…Καί γάρ πάντα δι’ αὐτοῦ τελεῖται τά καθ’ἡμᾶς. Κάν’ ἀναγεννηθῆναι δέῃ (ἐνν. τό βάπτισμα), σταυρός παραγίνεται· κάν’ τραφῆναι τήν μυστικήν ἐκείνην τροφήν (ἐνν. ἡ θεία κοινωνία), κάν’ χειροτονηθῆναι, κάν’ ὃτιοῦν ἕτερον ποιῆσαι, πανταχοῦ τό τῆς νίκης ἡμῖν παρίσταται σύμβολον…» Οἱ ἅγιοί μας θαυματουργούσαν πάντοτε μέ τήν σφραγῖδα τοῦ τιμίου καί ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Ἔχει τήν δύναμιν νά καταβιβάζει τήν θείαν χάριν ἐπί τῶν σφραγιζομένων δι’ αὐτοῦ. Δι’ αὐτοῦ σχίζεται ἡ ἐρυθρά θάλασσα γιά νά διαβεῖ ὁ λαός τοῦ Θεοῦ, ἀσθενεῖς θεραπεύονται, δαίμονες διώκονται, νεκροί ἀνίστανται…ἄπειρα καί ζωηφόρα τά θαυμαστά ἀποτελέσματα τῆς δυνάμεώς του.
Πρῶτος ὁ Κύριος μας Ἰησοῦς Χριστός ἔζησε τό μυστήριον τῆς ζωηφόρου δυνάμεως τοῦ Σταυροῦ. Καί εἶναι ὄντως μυστήριο τό πῶς εἶναι σύμβολον δυνάμεως ὁ Σταυρός, πάνω στόν ὁποῖο προσηλωθείς ὁ ἴδιος ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ, παρουσιάζεται ὡς ὁ πλέον ἀδύνατος τῶν ἀνθρώπων· αἱματωμένος, καταβεβλημένος, περιφρονημένος, ἐμπτυσμένος. Εἶναι ὄντως ὀξύμωρον σχῆμα τό σύμβολον τοῦ Θανάτου νά εἶναι παρεκτικόν ζωῆς. Ζωοποιός αὐτός ἐπί τοῦ ὁποίου ἐθανατώθη ἡ ἰδία ἡ ζωή; Ἑμβαθύνοντας εἰς τό γεγονός τῆς σταυρώσεως τοῦ Κυρίου μας, θά ἀντιληφθοῦμε τήν ἐξήγησιν τοῦ μυστηρίου τούτου.
- 1ον: Σύμβολον καί πηγή δυνάμεως. Ἡ δύναμη τοῦ Θεοῦ μας δέν ἔγκειται εἰς τό ὅτι «ἐπιβλέπει ἐπί τήν γῆν καί ποιεῖ αὐτήν τρέμειν» ἤ διότι εἶναι «ὁ ἁπτόμενος τῶν ὀρέων καί καπνίζονται», οὔτε εἰς τά ἄπειρα θαύματά του. Αὐτά εἶναι “φυσικά” στήν ἄπειρη καί παντοδύναμη φύση τῆς θεότητός Του. Ἡ θεία δύναμη φανερώνεται στήν ἑκούσια Σταύρωσή Του, στήν κένωσή Του, εἰς τό ὅτι ἐσμίκρυνεν ἑαυτόν ὑπό κάτω παντός ἀνθρώπου καί κατέβη διά τοῦ σταυρικοῦ θανάτου μέχρι τά κατώτατα μέρη τῆς γῆς. Ὁ Θεός ὡς παντοδύναμος θά μποροῦσε νά ἐξαφανίσει τόν ἀποστάτην ἄνθρωπον καί νά δημιουργήσει ἄλλον. Αὐτό θά ἦταν τό “εὔκολο” γι’ αὐτόν. Διά τοῦ σταυροῦ ὅμως ἐπιλέγει τόν δύσκολο δρόμο τῆς ἀγάπης καί τῆς θυσίας, αὐτόν πού θέλει περισσότερη δύναμη. Δύναμη λοιπόν εἶναι ἡ κένωση ἀπό τήν θεία δόξα του, ἔτσι ὁ Θεός “νικᾶ” τόν ἑαυτόν του! Ἡ δύναμη τῆς Θεότητος εἶναι ἡ δυνατότητά της νά ἐπιδείξῃ αὐτήν τήν «ἀδυναμίαν», κρεμαμένη «σαρκί» ἐπί τοῦ Σταυροῦ καί σηκώνοντας ὡς ἄνθρωπος στούς ἀναμάρτητους ὤμους του τίς ἁμαρτίες πάντων τῶν ἀνθρώπων, ὅσων πέρασαν καί ὅσων θά περάσουν ἀπό τήν γῆ μας. Αὐτό εἶναι ἀληθινός θεϊκός ἄθλος. Ἦταν ἀγαθό τό θέλημά Του νά ζήσει, διότι ἦταν ἀναμάρτητος. Ὁ Θεός δέν ἔπλασε τόν ἄνθρωπον γιά νά πεθαίνει, αὐτό συνιστᾷ ἀφύσικην ἐξέλιξη τῆς ἁμαρτίας. Καί ὅμως ὑποτάσσει καί σταυρώνει ὁ Κύριος τό ἴδιον ἀγαθόν θέλημά του εἰς τό θέλημα τοῦ οὐρανίου Πατρός του…« ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ’ ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ..» (Φιλιππ. β΄2-8) Ἀποτέλεσμα τῆς ζωοποιοῦ δυνάμεως τοῦ Σταυροῦ εἶναι καί τό ἄφθαρτον καί ἀθάνατον σῶμα τό ὁποῖο προσέλαβεν ὁ Κύριος μετά τήν Ἀνάστασιν Του, “θανάτῳ θάνατον πατήσας”.
- 2ον: Σύμβολον καί πηγή ζωῆς. Ἀπό τόν σταυρικό θάνατο πηγάζει ἡ ζωή. Ὁ σωματικός θάνατος ὑπῆρξε φυσικόν ἀποτέλεσμα τῆς ἁμαρτίας τῆς παρακοῆς· καί ἡ ζωή εἶναι τό φυσικόν ἀποτέλεσμα τῆς προσηλώσεως τῆς Αὐτοζωῆς στόν Σταυρό. Ἀντί ὁ σταυρός νά θανατώσει τήν Ζωή, ἡ Ζωή – Χριστός καταργεῖ τόν θάνατο καί μεταβάλει τόν σταυρόν ἀπό ὄργανον θανάτου σέ σύμβολο καί μέσο ἀνάστασης καί ζωῆς. Τί πιό συγκλονιστικό ἀπό τήν περιγρφή τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ματθαίου ; «ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ ἀφῆκε τὸ πνεῦμα. Καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν, καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθη, καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημείων, μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν πολλοῖς.» (Ματθ. κζ΄50-53) Ὁ Χριστός πρῶτος μᾶς ἀνοίγει τόν δρόμο γιά τήν βίωση τῆς ἀθανάτου ζωῆς διά τῆς δυνάμεως τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ.
Πῶς ὅμως θά βιώσουμε καί ἐμεῖς στήν ζωή μας τό μυστήριον τῆς δύναμης καί τῆς ζωῆς πού χαρίζει ὁ σταυρός; Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς σχολιάζοντας τόν λόγον τοῦ Ἀποστόλου Παύλου « οἱ δέ τοῦ Χριστοῦ τήν σάρκα ἐσταύρωσαν σύν τοῖς παθήμασι καί ταῖς ἐπιθυμίαις»(Γαλ.ε΄24), λέγει: «Τοῦτο οὖν ἐστί τό σταυρῶσαι τήν σάρκα σύν τοῖς παθήμασι καί ταῖς ἐπιθυμίαις, τό ἀνενέργητον γενέσθαι τόν ἄνθρωπον πρός πᾶν τό ἀπαρέσκον Θεῷ. Εἰ δέ καί τό σῶμα κατασπᾷ καί βιάζεται, ἀλλ’ αὐτόν ἕκαστον ἀνέχειν ἐναγωνίως (μέ ἀγώνα καί κόπον) τοῦτο πρός τό ὕψος τοῦ Σταυροῦ». Ὅταν ἐπανίσταται ὁ δίκαιος θυμός γιά κάποιαν ἀδικίαν ἡ ὁποία διεπράχθη ἐναντίον μας, ἡ δύναμη τοῦ σταυροῦ μᾶς βοηθᾷ ἀντί νά ἀντιδράσουμε μέ ὕβρεις καί νά ἐκδικηθοῦμε, νά συγκρατηθοῦμε, νά νικήσουμε τήν ὀργή καί νά συγχωρήσουμε τόν ἐχθρό μας. Τό νά δαμάσεις τήν γλῶσσα ὅταν αὐτή ἐπιδίδεται σέ κακολογίες, κατακρίσεις, ματαιολογίες καί ἀργολογίες, αὐτό συνιστᾷ τήν δύναμη τοῦ σταυροῦ. Ὅταν ἡ κάμινος τῆς σαρκικῆς ἐπιθυμίας ἐπανίσταται καί ζητᾷ νά μᾶς κατασπάσει στήν καταβόθρα τῶν σαρκικῶν παθῶν χρειάζεται δύναμη γιά νά ἀναδειχθοῦμε νικητές τῆς μεταπτωτικῆς φύσης μας καί τῶν ἀλόγων ἐπιθυμιῶν της. Αὐτή ἡ δύναμη συνιστᾷ τό μυστήριο τῆς ἐνέργειας τοῦ σταυροῦ μέσα μας. Μέ αὐτό τόν σταυρικό ἀγώνα σταυρώνεται καί πεθαίνει ἡ ἐμπαθής – κοσμική ζωή καί ζωοποιεῖται ἡ κατά Θεόν ἐνάρετη ζωή. Ἡ δύναμη τῆς νεκρώσεως τοῦ ἰδίου θελήματος φέρει τήν ἂνθηση καί καρποφορίαν τῆς νέας, τῆς καινῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Αὐτή εἶναι ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀπάθεια, ἡ κατά Χριστόν ἀγάπη. Ἀπό τήν τέφρα τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου ἐξανθεῖ ὡς φοῖνιξ ὑψίκομος ὁ καινός ἐν Χριστῷ ἄνθρωπος. Αὐτός πού διά τῆς δυνάμεως τοῦ ζωοποιοῦ σταυροῦ θά σταυρώσει καί θά θανατώσει τόν παλαιόν ἄνθρωπον ἐντός του, θά ζήσει αἰώνια…«Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσι τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.» Ἐάν δέν σταυρώσομεν ἑαυτούς θά παραμείνουμε νεκρωμένοι πνευματικά, ἒστω καί ἂν γιά τούς πολλούς τῶν ἀνθρώπων θά εἲμαστε ζωντανοί κοσμικά καί ἲσως καί διακεκριμένοι μέσα στήν κοινωνία γιά τά κοσμικά μας χαρίσματα. Σταυρέ τοῦ Χριστοῦ πανάγιε σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου. Ἀμήν.
Κυριακή 15/03/2026
Για να ταιριάσει στην οθόνη του κινητού σας, δείτε το σε ‘πλήρη οθόνη’ (fullscreen) είτε πατώντας διπλό κλικ (double click) πάνω στην εικόνα είτε πατώντας το τετραγωνάκι κάτω δεξιά του βίντεο, αφού πατήσετε πάνω στην εικόνα· είτε ακούγοντας την στο YouTube, πατώντας κάτω αριστερά στο “Watch on YouTube“.
Σημείωση: Εάν τα γράμματα στο βίντεο δεν φαίνονται καθαρά, πατήστε πάνω στον οδοντωτό τροχό (στο PC), κάτω δεξιά, και αυξήστε το quality (ποιότητα) και μετά Refresh (F5).
Στο κινητό, θα βρείτε το quality (ποιότητα) πατώντας στις 3 κάθετες γραμμούλες πάνω δεξιά.
Καλή ακρόαση και καλή εμπέδωση…
Το YouTube κανάλι μας:Εγγραφείτε στην Κοινότητα (Viber / WhatsApp): => «ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΘΕΟΥ»
ΟΛΕΣ ΟΙ ΠΑΤΡΙΚΕΣ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ (σε μορφή Blog)ΟΛΕΣ ΟΙ ΠΑΤΡΙΚΕΣ ΝΟΥΘΕΣΙΕΣ (σε μορφή PDF/WORD)